REDACTIE PERS ‘Sorry, Elyade’ Pers (Nº 21; October 21, 1999).

Door een storende fout op de prepressafdeling van onze drukker is de letterproef van de Elyade op bladzijde 20 van Pers: 20 bijzonder slecht afgebeeld.  Onze excuses, in de eerste plaats aan de maker van de Elyade, Loek Schönbeck<,> en aan al onze lezers.





FRANK E. BLOKLAND: ‘Het Steen’ • Compres 24, 11 (N º 21; Oktober 27, 1999).

Met verbazing las ik in Compres 20 in Dwarsverbanden het artikel over Loek Schönbeck, filosoof. zakkensjouwer en ontwerper van de Elyade. Wat dat laatste betreft heeft hij zichzelf belast met een zware opgave. Dat hij die niet tot een goed einde heeft weten te brengen, kan hem niet worden aangerekend. Voor iemand die het vak niet beheerst, is het ontwerpen van de Elyade een knap stukje werk. Maar het letterontwerp neerzetten als toonbeeld van goede boekverzorging, dat gaat te ver.
Letterontwerpen is een even prachtig als onbegrepen beroep. Een letterontwerper maakt de grondstof voor de typografie. Hij zal proberen vormen zoveel mogelijk te verfijnen, terwijl hij weet dat veel van die verfijningen aan het grote publiek voorbij gaan. Het feit dat de deskundigheid van de letterontwerper niet direct door leken wordt onderkend, wil niet zeggen dat die deskundigheid onbelangrijk is.
Schönbeck heeft gepoogd, een letter te maken die resulteert in een harmonieus samengaan van Griekse en Latijnse letters. Met bestaande lettertypen was dat volgens hem niet mogelijk. Dat is een goed uitgangspunt voor het ontwerpen van een lettertype. Het is ook een pittige opgave. 		Dat hebben mijn collega Elmo van Slingerland en ik de afgelopen twee jaar ondervonden toen we de EU Albertina met Griekse varianten voor de Europese Unie ontwikkelden. We hebben ons daarbij gebaseerd op de tekeningen die de vorig jaar overleden letterontwerper en calligraaf Chris Brand in de jaren zestig maakte. Tijdens het hele productieproces zijn we nauwlettend op de vingers gekeken en getikt door Griekse adviseurs van de EU in Brussel.
Schönbeck is niet geslaagd in zijn poging. Daarvoor was de opgave te moeilijk en de maker niet ervaren genoeg. De letters zijn uiterst ongelijkmatig, gewicht en contrast zijn zonder enige kennis van zaken aangebracht, en de stelling deugt niet. De Elyade is slechts het verdienstelijke werk van een amateur. Geconfronteerd met de kritiek van professionele letterontwerpers stelt Schönbeck al gauw dat het gewoon de kift is. Hij realiseert zich kennelijk niet dat roepen, dat broodnijd ten grondslag ligt aan gefundeerde kritiek, het zwakste verweer is dat er bestaat.


Click on the button for Dr. Schön-
  beck’s reaction on this article.


Click here for the article by Koosje Sierman

Click here for the earlier article by Frank E. Blokland




  





JUST ENSCHEDÉ: ‘Het Steen’ • Compres 24, 7 (Nº 22; November 10, 1999).


Loek Schönbeck heeft de pennen flink in beroering gebracht. Naar aanleiding van het artikel van Koosje Sierman in
Compres20 reageert Just Enschedé, jurysecretaris van De Best Verzorgde Boeken. Met zijn brief en de reactie
van Koosje daarop, besluiten we het hoofdstuk Schönbeck.

In Compres van 20 oktober schrijft Koosje Sierman over Loek Schönbeck en zijn proefschrift over Heraclitus. In dit stuk geeft zij in het voorbijgaan de jury van de Best Verzorgde Boeken een veeg uit de pan om wat die jury volgens haar achterwege gelaten heeft.
Dat is ten eerste: te pogen om de kwaliteiten of feilen van Schönbecks boek te analyseren. En ten tweede: te onderkennen dat dit proefschrift ‘een pleidooi inhoudt voor een helder articulerende, betekenisvolle typografie’. 		De jury vindt het niet op haar weg liggen om ‘kwaliteiten’ te ‘analyseren’. Zij beoordeelt. En bekroont, zoals ze met het boek van Schönbeck gedaan heeft. In het juryrapport heeft ze ervoor gekozen om dit boek als een fenomeen te benaderen en te waarderen. Nergens blijkt uit het juryrapport dat de jury de typografie van Schönbeck niet helder vindt. Ieder staaltje van heldere typografie is tegelijk een pleidooi voor nog meer heldere typografie, dat spreekt vanzelf. En een staaltje van heldere typografie bekronen, betekent onvermijdelijk dit pleidooi onderschrijven. Dus waar gaat het nu helemaal om? Sommige mensen zijn nooit tevreden.





KOOSJE SIERMAN: ‘Naschrift Het Steen’ • Compres 24, 7 (Nº 22; November 10, 1999).

De jury Best Verzorgde Boeken vindt het niet op haar weg liggen om kwaliteiten te analyseren? Verantwoording afleggen voor de keuze van bekroonde boeken lijkt mij, zoniet de enige, dan toch de belangrijkste bestaansreden van het hele rapport!




REDACTIE Compres ‘Toch nog even...’ • Compres 24, 8 (Nº 23; November 24, 1999).

Er is een uitdrukking dat je nooit nooit moet zeggen. Dat geldt ook voor de mededeling in Compres 22 dat met de reactie van Just Enschedé op dwarsverbanden in Compres het hoofdstuk Schönbeck is afgesloten. Loek Schönbeck zelf hecht er namelijk aan de discussie met Frank Blokland voort te zetten. Hij doet dat via een open brief op zijn website. Het epistel is te lezen via www.elixir.nl/blokland.html

Click here for the former review by Frank E. Blokland

Click here for Dr Schönbeck’s reaction on this article.

Click here for the latter review by Frank E. Blokland








G. GULDENTOPS: ‘Review’ in Tijdschrift voor Filosofie62 830 (Nº4, 1999).


Dit met vele kleurenprentjes verluchte en van precies 2100 voetnoten voorziene boek behandelt de notie “zon” bij Heraclitus. Hiermee poogt de auteur een nieuw licht te laten schijnen op de zogenaamd “duistere” denker. Hij bespreekt eerst het disparate bronnenmateriaal, ontleedt vervolgens de hermeneutische problematiek aangaande de Heraclitische “zon” en besluit met “desert footmarks” over Helios.  Hoewel nogal wat aandacht aan de methodologie is besteed, gelijkt de studie in zekere zin op bepaalde middeleeuwse encyclopedieën: een goudmijn voor wie informatie zoekt, maar de talloze wetenswaardigheden zijn op een vrij ondoorzichtige manier gecompileerd. Overigens staan de monografieën van H.-M. Bartling en G. Wohlfahrt niet vermeld in de index librorum consultorum.